OneNote

OneNote, een verrassend veelzijdig notitieblok
door Pieter Kleinjan

Er zijn duizelingwekkend veel schoolborden met even zoveel software om als digitaal krijtje te gebruiken. Sommige software is gekoppeld aan een bepaald merk digibord. En dat is een slechte zaak, want je wilt je gemaakte notities in de toekomst ook op een ander bord kunnen gebruiken of met anderen uitwisselen. Leuk al die prachtige Flipcharts en Notebooks, maar als leerkracht wil je vrijheid in de gebruikte hulpmiddelen. Helaas ontbreekt het aan een goede, platformonafhankelijke standaard bij digiborden. Er bestaat wel speciale software die geschikt is voor meerdere borden, zoals Uniboard, C-tools, en lumi. Maar ja, dit is niet kosteloos en er is geen garantie dat deze software in de komende jaren doorontwikkeld wordt.

Het is opmerkelijk dat bijna elke leerkracht al een programma op school en thuis bezit dat misschien wel het meest ideale hulpmiddel voor een digibord is. Dit programma heet OneNote en is onderdeel van MS Office 2007 en 2010.
OneNote is een digitaal notitieblok. Een soort combinatie van een post-it en de achterkant van een envelop om lekker op te krabbelen. Het is zowel met toetsenbord/muis als met pen of vinger te gebruiken.
Je maakt net zo makkelijk tekstuele aantekeningen als krabbels. Daarnaast kun je allerlei bronnen invoegen.
Een voorbeeld is een PDF-bestand waar je in OneNote notities aan toe kunt voegen.

OneNote kan je helpen ongeordende informatie te structuren. Door het gebruik van secties en pagina's blijft het overzichtelijk. En uiteraard gaat het digitaal zoeken naar een bepaald woord een stuk sneller dan met een papieren notitieblok of boek.
Je stemt je notitieblok helemaal af op je eigen smaak door de inrichting van de pagina's, subpagina's, secties, kleurgebruik en de gekozen hulplijntjes.

Je kunt een OneNote-bestand delen met anderen. Als je het bestand opslaat in een netwerkmap kunnen anderen erbij en ontstaat een soort gezamenlijk schoolboek dat iedereen gelijktijdig op het eigen bord kan weergeven en kan aanpassen.
Als je de beschikking hebt over Sharepoint dan zit je helemaal op rozen. De gouden combinatie OneNote en Sharepoint maakt het mogelijk om de notitiebloks op een veilige manier via internet met elkaar te delen, waar je ook bent. Dankzij de notificatiefunctie in Sharepoint kun je automatisch een mailtje ontvangen als iemand iets heeft toegevoegd aan je notitieblok.
Dankzij de opslag in een netwerk kun je op elke computer verder gaan met je document. Bereid thuis je lessen voor en maak een OneNote-bestand dat je op school direct kunt openen. De aanpassingen die je op het digibord maakt, zijn thuis of op een andere plek beschikbaar. Het maakt niet uit of je daarbij een laptop of desktop computer gebruikt. Een tabletcomputer of een tekentablet is handig als je wilt krabbelen of schrijven. Dat gaat minder goed met de muis.

Je kunt allerlei knipsels, plaatjes en zelfs filmpjes verzamelen in OneNote. Het programma heeft een handige functie om een deel van het scherm als plaatje in te voegen.
Je kunt vanuit andere programma’s of vanaf internet dingen in OneNote plakken.
Het maken van een filmpje of geluidsopname kost maar een paar muisklikken. Het notitieblok is werkelijk multi-mediaal.
De kracht van OneNote zit vooral in het bundelen van al die functies.

De bediening is in het begin een beetje ongemakkelijk. Het is geen tekstverwerker of mailprogramma. Na enige tijd begin je je te realiseren dat het iets geheel nieuws is. Geef het even de tijd om er aan te wennen.
Er zijn mensen zijn die zo’n beetje alles wat ze digitaal maken in OneNote uitvoeren, maar er zijn ook mensen die na enkele vergeefse pogingen het programma links laten liggen.
Om te voorspellen in welke categorie jij valt, zijn hier een paar vragen:
•    Vind je het prettig om met tabbladen te werken?
•    Wil je je krabbels om laten zetten naar doorzoekbare tekst?
•    Wil je screenshots van interessante webpagina’s of programma's maken?
•    Maak je tekeningen of diagrammen het liefst met bepaalde objecten, zoals een rechte lijn, een cirkel en een rechthoek?
•    Moet het programma OCR bevatten waarmee je handgeschreven tekst  digitaliseert?
•    Wil je graag samen met een ander iets maken? Eventueel gezamenlijk en gelijktijdig aan hetzelfde document werken? (Dus niet de situatie dat Jantje een eerste versie maakt, deze naar Sienke mailt, die het vervolgens naar Bart mailt. Laat men gelijktijdig aan het stuk werken, waarbij iedereen direct de wijzigingen ziet.)
Als je meer dan één vraag met “nee” hebt beantwoord, dan zal OneNote misschien niets voor jou zijn.

De knop “Opslaan” ontbreekt, OneNote slaat je werk automatisch op. Je kunt even gauw wat krabbelen, en je hoeft je niet druk te maken waar je het wilt opslaan. De volgende keer ga je direct verder waar je gebleven was.
Het gemaakte werk in OneNote kun je exporteren naar andere formaten, bijvoorbeeld PDF.

Notities maken gaat makkelijker met OneNote dan met een tekstverwerker. In tegenstelling tot Word kun je in OneNote overal op de pagina direct iets invoeren. En wil je naast de getypte tekst iets krabbelen, dan is dat direct te doen. Ook is het natuurlijk mogelijk om de aantekeningen niet te typen, maar te schrijven met de pen.
Wanneer je ruimte wilt maken tussen onderdelen, kun je met de lasso een gedeelte selecteren en dan verschuiven.

OneNote is in Nederland en België nog relatief onbekend. In Engeland wordt OneNote veel gebruikt in het onderwijs. Hierbij een voorbeeld van het gebruik van OneNote. Er is tenslotte wel een probleem met OneNote te noemen. Het programma is alleen te gebruiken met Windows. Laat juist de Apple en Linux laptops een stuk bruikbaarder zijn dan die met Windows 7. Ideaal zou een soort universele webgebaseerde OneNote voor alle besturingssystemen zijn.
Vanaf eind 2010 zal de wereld in navolging van de iPad overspoeld worden met tabletcomputers. Mocht je er straks eentje hebben met Windows 7, zet daar dan OneNote op. Gebruik je persoonlijke tabletcomputer en je digibord van school als apparaten om aan dezelfde documenten te werken. Voorbij is de tijd dat je bestanden per e-mail (onveilig) en USB-stick (onveilig en onbetrouwbaar) heen en weer stuurde. Nooit meer wijzigingen per ongeluk in de verkeerde versie van het document aanbrengen. Voortaan staat je document op een centrale plek. Door middel van versiegeschiedenis kun je makkelijk terugkeren naar een vorige versie en je kunt overal bij je documenten. De computer die je gebruikt is alleen maar om toegang te krijgen tot het document. Geen zorgen meer over de back-up en veiligheid, want dat is goed geregeld.

Reageren? Mail de redactie.

Pieter Kleinjan is beleidsmedewerker ict bij de Almeerse Scholengroep.